Posts tonen met het label Brasilia. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Brasilia. Alle posts tonen

dinsdag 18 februari 2014

9 Woonstad Brasília

Google 'Brasília' en er worden foto´s getoond van een surrealistische stad: helderwitte gebouwen in een groene maar vooral lege omgeving, zónder mensen.Terwijl de stad in haar ruim 50-jarig bestaan is uitgegroeid tot stad van zo'n 2,5 miljoen inwoners.

Het oorspronkelijke ontwerp van Brasília is gebaseerd op de vorm van een vliegtuig. De romp wordt gevormd door de Eixo Monumental. Aan deze groene as met een breedte van 250 meter de officiële gebouwen: vanaf de cockpit (het Praça dos Três Poderes) tot de vleugels de regeringsgebouwen, vanaf de vleugels tot de staart de openbare en culturele gebouwen. De meeste foto's zijn gemaakt op of rondom deze Eixo Monumental. Maar dit is slechts een klein deel van de stad. In het midden van deze as liggen meer commerciële voorzieningen: het busstation, hotels, banken en shoppingmalls. Op dit punt hechten de vleugels, de Asa Norte en Asa Sul, aan. Dit zijn de oorspronkelijke woonwijken van Brasília, opgebouwd uit de beroemde superquadras. Wijken opgebouwd uit flatgebouwen in het groen, met geen straatnamen maar nummers. Centraal in ieder 'buurtje' voorzieningen zoals winkels, scholen en kerken. En daar zijn vele wijken bijgekomen en suburbs bijgekomen.

Masterplan Brasília

Brasília is dus ook een woonstad. En daarvoor geldt voor Brazilianen: love it or hate it. Veel inwoners van de stad zijn er dol op: de brede boulevards, de overzichtelijke opzet, de appartementengebouwen, het groen. Maar Brasília is door de opzet ook een autostad; door de afstanden én het klimaat is er voor de voetganger weinig lol te beleven. Veel Brazilianen uit andere steden moeten er niet aan denken hier te wonen. Ze zijn gewend te leven in steden met een grote dynamiek. Ze missen hier een centrum en straathoeken waar je elkaar ontmoet in één van de vele barretjes. Terwijl in Brasília de barretjes alleen  met de auto bereikbaar zijn... Tja, wonen in een utopie, je moet er iets voor over hebben...


















zondag 16 februari 2014

8 Brasília: Ar(t)chitectuur

In mijn vorige blog heb ik verteld over de indrukwekkende gebouwen van Niemeyer in Brasília. De
kwaliteit van deze projecten zit niet alleen in de architectuur. Niemeyer werkte in veel projecten samen met kunstenaars die de architectuur van Niemeyer versterkte. Het ontwerp van de openbare ruimte rondom de gebouwen is bijvoorbeeld meestal van landschapsarchitect Roberto Burle Marx. Hij ontwierp ook tuinen ín of op gebouwen. In of rond de gebouwen staan beelden van Alfredo Ceschiatti (o.a. de kathedraal), Bruno Giorgi (oa Praça dos Três Poderes); vanaf de jaren '80 ontwierp Marianne Peretti glas in lood (o.a. voor de kathedraal en Memorial J.K.). Deze reis ben ik met name geboeid geraakt door kunstenaar Athos Bulcão. Bulcão maakte geometrische patronen, vaak in tegeltableaus. Hij gebruikte ook andere technieken. Zo ontwierp hij delen van de interieurs van de Câmara dos Deputados en de Senado Federal (zeg maar 2e en 1e kamer) en de gevel van het Teatro Nacional. Als achtergrond van dit blog heb ik de tegels gebruikt die hij ontwierp voor de kapel Ingreja Nossa Senhora de Fátima in Brasília.

Er is in Brasília geen gebouw waar kunst en architectuur zo goed samenkomen als in het Palácio do Itamaraty, onderdeel van het ministerie van Buitenlandse zaken. In de centrale hal, met de wereldberoemde trap, muurdecoraties van Bulcão. De hal loopt over in een binnentuin van Burle Marx, die ook de vijver om het gebouw (met de sculptuur van Giorgi)  en de beplanting van het dakterras ontwierp. In de zalen en op het dakterras staan een groot aantal kunstwerken uit de (recente) geschiedenis van Brazilië. Een jong land, maar wel een uitgebreid cultureel verleden. Een gebouw om bevriende staatshoofden mee te imponeren.

N.B. bij het schrijven dit blog moet ik ook denken aan het werk van Peter Struyken in het station van Breda. Over smaak valt te twisten, maar het is wel een werk dat onderdeel is van de beleving van dit gebouw. Het is dan ook vreemd dat bij de renovatie dit werk waarschijnlijk geheel zal verdwijnen... in Brazilië ondenkbaar.

Burle Marx Congresso Nacional

Marianne Peretti - Catedral Metropolitana Nossa Senhora Aparecida
Ceschiatti - Congresso Nacional
Giorgi - Praça dos Três Poderes 

Bulcão - Congresso Nacional
 
Bulcão - Igreja Nossa Senhora de Fátima
Bulcão - Câmara dos Deputados






















Palácio do Itamaraty




Palácio do Itamaraty- centrale hal



Palácio do Itamaraty - dakterras

Palácio do Itamaraty - sculptuur Giorgi

Palácio do Itamaraty - dakterras

 

 
 
 



dinsdag 11 februari 2014

7 Oscar's Brasília

Até o céu de Brasília ele conseguiu deixar mais bonito...
 
Een enorm billboard op een gebouw. Ter herinnering aan een architect die een jaar eerder overleden is. En in een stad die deze architect toen een staatshoofdwaardig afscheid gaf waar. In Nederland ondenkbaar. Maar deze architect is Oscar Niemeyer en deze stad is Brasília.

Oscar Niemeyer's funeral cortege arrives at Planalto Palace in Brasilia. 6 December 2012
afscheid Oscar Niemeyer (bron: BBC)
Maar Oscar Niemeyer is meer dan een architect, hij is een legende. Met Brasília als hét hoogtepunt van zijn werk. In opdracht van president Juscelino Kubitschek en met architect Lucio Costa bouwde hij in 1956 in het binnenland van Brazilië de nieuwe hoofdstad; Niemeyer tekende hier onder meer voor de monumentale regeringsgebouwen. Een ander hoogtepunt van zijn werk is het hoofdgebouw van de Verenigde Naties in New York. Niemeyer is ook legendarisch vanwege zijn hoge leeftijd én het feit dat hij tot het eind actief is gebleven. Het resultaat is een enorm oeuvre van meer dan 600 werken waarmee hij letterlijk vorm gaf aan Brazilië. Een oeuvre dat overigens nog steeds groeit, op dit moment worden er nog ontwerpen van hem uitgevoerd. En daar zit misschien wel het knelpunt, Niemeyer begon zichzelf te herhalen, maar opdrachtgevers van een legende zijn misschien wel wat minder kritisch. Daardoor hebben de gebouwen van pak 'em beet de laatste 20 jaar helaas niet meer de kwaliteit van zijn eerdere werk. Zie ook artikel. (Het is overigens niet te hopen dat al deze gebouwen de status ´erfgoed´ krijgen' wat in dit artikel gesuggereerd wordt).
 
Maar tijdens een bezoek aan Brasília malen we daar niet om. De gebouwen van dit project, misschien wel hét hoogtepunt van de 20e eeuwse architectuur en stedenbouw (en mede daardoor inmiddels aangewezen als Unesco Werelderfgoed) maken hem, terecht, legendarisch. Het Congres met aan weerszijden de ministeries, de kathedraal, het Palácio Itamaraty en het Palácio do Planalto, hoogtepunten langs de Eixo Monumental en aan het Praça dos Três Poderes. De beleving van deze gebouwen in deze immense ruimte en de luchten daarbij is fantastisch en de reis naar Brasília meer dan waard!

Dat hier later de Biblioteca Nacional de Brasília (2006) en het Memorial dos Povos Indígenas (1987)  aan zijn toegevoegd, tja, dat zullen we nu in de euforie maar even door de vingers zien. Gelukkig zijn er ook relatief betere recente toevoegingen, het Memorial JK (1981) en Museu Nacional da República (2006). Desondanks blijft de bebouwing van het oorspronkelijke project dé attractie. Want, met de silhouetten die Oscar hier heeft gerealiseerd is inderdaad zelfs de hemel van Brasília een stukje mooier geworden!

overzicht

Congresso Nacional do Brasil


Congresso Nacional do Brasil
Congresso Nacional do Brasil
Catedral Metropolitana Nossa Senhora Aparecida
 
Palacio Itamaraty

 
Palácio do Planalto
Memorial JK
 

Memorial dos Povos Indígenas
 
Praça dos Três Poderes

Museu Nacional da República

Biblioteca Nacional de Brasília
 
Praça dos Três Poderes