6 Amazing São Paulo

São Paulo... In dit blog geen uitgebreide tekst, alleen foto's die de veelzijdigheid van deze metropool laten zien...

 

 

 

 

.

 

5 Parque da Juventude São Paulo

Carandiru

Drie kilometer ten noorden van het centrum van São Paulo lag van 1956 tot 2002 het gevangeniscomplex Carandiru. Dit complex was met op het ´hoogtepunt´ meer dan 8000 gevangen de grootste gevangenis van Latijns Amerika. Het is onder andere berucht vanwege de gevangenisopstand die hier op 2 oktober 1992 uitbrak in paviljoen 9. Deze werd bloedig neergeslagen door de oproerpolitie; 111 ongewapende gevangen kwamen hierbij om. Van deze gebeurtenis is in 2002 een film gemaakt. In totaal zijn in de tijd dat dit complex in gebruik was zijn naar schatting 1.300 gevangen door geweld om het leven gekomen. Zie ook het artikel new york times - september 2002. In 2002 is de gevangenis gesloten en grotendeels, inclusief paviljoen 9, afgebroken.

casa de detenção Carandiru

Dit betekende overigens niet dat problemen in de Braziliaanse gevangenissen voorbij zijn. Dergelijke misstanden vinden nu plaats in de gevangenis Maranho in het noorden van Brazilië. Zie ook artikel NOS op 3

Parque da Juventade

Na de ontmanteling van de gevangenis is gekozen om het gebied een maatschappelijke functie te geven om het gebied van het geweldsimago af te helpen. De nieuwe invulling bestaat uit drie delen: het Área Esportiva, bedoeld voor sport en ontspanning; het Área Central, een traditioneel park met ligweiden, paden en beplantingen, en het Área Institucional. In dit laatste deel, gelegen naast het metrostation Carandiru, zijn een school en een bibliotheek gevestigd in herontwikkelde gebouwen van de oude gevangenis.

Área Central

Het Área Central is het boeiendste deel van het park. Een restant van het gevangeniscomplex inclusief de muur, is gedeeltelijk behouden. Via houten vlonders kan door de resten van een voormalig gevangenisgebouw worden gelopen. Een moderne vorm van archeologie. Een deel van de oorspronkelijke muur, ooit bedoeld voor de bewakers, is toegankelijk gemaakt via stalen trappen. Het biedt de mogelijkheid een spectaculaire wandeling door de boomkruinen te maken. Het gevoel van repressie en geweld heeft plaats gemaakt voor een ultieme natuurbeleving. Bijzonder in een metropool als São Paulo!

 

 

4 Praça das Artes São Paulo

Het centrum van São Paulo blijft het kloppend hart van de stad. In 1544 startten de jezuïeten hier hun missiepost. Lang bleef de stad een kleine plaats. In de 19e eeuw begon de stad te groeien tot de metropool die het nu is; een stad van ca. 11 miljoen inwoners, een metropool van ruim 20 miljoen inwoners. Het centrum heeft altijd een belangrijke functie gehad: zakelijk, daarom de vele bankgebouwen en de centrale markt, religieus met de kathedraal, en cultureel. Één van de belangrijkste culturele instituten is Theatro Municipal de São Paulo, een enigszins bombastische kopie van de Parijse opera.

 

In de onstuimige groei van São Paulo zijn veel functies, zoals de belangrijkste musea, naar andere plaatsen gegaan, onder andere naar de Avenida Paulista. Desondanks is altijd geïnvesteerd in centrumgebied. Belangrijke interventies waren de ondertunneling en parkachtige inrichting van de Vale do Anhangabaú (jaren '90) en de metrotoegang van Paulo Mendes da Rocha op het Praça do Patriarca (2002). Deze investeringen lijken te hebben geholpen: ik vond de uitstraling van het centrumgebied beter dan tijdens mijn vorige bezoeken, het is een prettige plek geworden om (overdag) te verblijven. (Overigens zal de opvallende aanwezigheid van héél veel politie daar zeker aan bijdragen: het is duidelijk dat de autoriteiten controle op het centrum houden.)

 

Praça do Patriarca

 

Praça das Artes

Een nieuw project in de opwaardering van het centrum is het Praça das Artes (2012). In het blok achter Theatro Municipal is een cultureel centrum ingevoegd in het bestaande stedelijk weefsel. Het plan bestaat uit een plein, dat onder de nieuwe gebouwen doorloopt (en beschutting biedt tegen de zon) waardoor nieuwe routes en ontmoetingen (kunnen) ontstaan die letterlijk door het gebouw lopen. In het project is het historische conservatorium aan de Avenida São Joao opgenomen. Verder is een gevel van een voormalige bioscoop aan de Valé Anhangabaú behouden. De bebouwing is verder stoer van karakter: de betonnen muren met verspringende ramen sluiten goed aan bij de omliggende bebouwing. Het plein dat opent naar de Valé zal in de tweede fase worden geopend. Onder het gebouw is een parkeergarage gerealiseerd.

 

Doel van het project is ruimte te bieden aan activiteiten waarvoor in het Theatro Municipal geen ruimte meer is. Een aantal gezelschappen zijn in het complex gehuisvest. Verder omvat het complex onder andere scholen, een museum, een documentatiecentrum, restaurants en een parkeergarage.

Helaas was het complex tijdens ons bezoek (26-12-2013) vanwege vakantie helemaal gesloten. Daardoor hebben wij niet de binnenkant van het complex en daarmee de kwaliteiten kunnen zien. De bebouwing bestaat namelijk uit gestapelde culturele programma's. Op de site archdaily staan schema's die de opbouw van het programma weergeven.

Het Praça das Artes is door Icon Magazine uitgeroepen tot gebouw van het jaar 2013. Zie Icon Magazine. En terecht. Een gebouw dat zich zo goed voegt in de stad, nieuwe ontmoetingen mogelijk maakt en het centrum cultureel weer op de kaart zet. En een initiatiefnemer die dat op deze plek durft!

 

3. Cemitério da Consolação

Buenos Aires heeft het Cementerio de la Recoleta, São Paulo het Cemitério da Consolação.

Midden in Sao Paulo, tussen het centrum en de Avenida Paulista, ligt deze begraafplaats. Een rustige plek in de drukke stad. Een plek met romantische grafmonumenten van rond de vorige eeuwwisseling. De invloed van de vele Italiaanse immigranten.Vele monumenten behoren inmiddels tot het cultureel erfgoed van Sao Paulo. Maar een kerkhof zegt ook iets over de cultuur van een land.

Het is daarom ook een plek waar een, volgens de beheerder niet door het Vaticaan erkende, heilige begraven ligt. Maria Judith de Barros, op wiens graf nog dagelijks verse bloemen worden gelegd. En een plek waar een formele plek is aangewezen voor de uitoefening van Candomblé. Een plek waar twee kippen rondlopen, hier gebracht om te worden geofferd tijdens het Candomblé-ritueel, maar tijdig ontsnapt. En een plek met een bijna verleidelijk grafmonument.

Candomblé

kippen op het kerkhof?

een lokale heilige

naast een verleidelijk beeld...